Trening dla ciała i umysłu – pozytywne efekty myślenia podczas uprawiania sportu

Walka w głowie – Twoja siła mentalna

Arnold Schwarzenegger – którego z pewnością wszyscy tu znają – ma na swoim koncie kilka naprawdę pięknych cytatów. Jeden z nich brzmi:

„Kulturystyka jest jak każdy inny sport. Aby osiągnąć sukces, musisz w 100% poświęcić się swojemu treningowi, swojej diecie i swojemu umysłowi.”

Uważam, że to zdanie daje do myślenia.

Patrząc na to powierzchownie, można by po prostu powiedzieć: „Uprawiam sport (bieganie, pływanie, sporty siłowe… cokolwiek) i dbam o dietę. To powinno wystarczyć.” Z dużą dozą prawdopodobieństwa osoby, które wiedzą to z doświadczenia, pokręcą głową i powiedzą: „Właśnie że nie! Brakuje tu czegoś bardzo istotnego: „Twojej siły woli. Twojej siły mentalnej. Twojej wewnętrznej siły.” Jest ona niczym języczek u wagi. Siła mentalna to decydujący czynnik, dla którego się na coś odważasz, zaczynasz cokolwiek robić, trwasz w swoim postanowieniu i schodzisz z pola walki jako zwycięzca. Ale dlaczego tak jest? I czym właściwie jest siła mentalna czy psychiczna? Przyjrzymy się temu dzisiaj dokładniej.

Siła mentalna – czym tak naprawdę jest?

Siły mentalnej nie da się tak naprawdę „dotknąć”. Nie stoi widocznie obok Ciebie, gdy trenujesz lub przygotowujesz posiłek. Nie jest to więc nic fizycznie uchwytnego – to raczej pewien rodzaj zachowania, być może zbiór cech, które możesz przyswoić lub które już posiadasz i w które wierzysz. Siła mentalna to przede wszystkim umiejętność psychologiczna pozwalająca zachować pewność siebie, zdecydowanie, spokój i skupienie w określonych sytuacjach. Oznacza ona także konstruktywne radzenie sobie z porażkami i rozwijanie dobrej odporności psychicznej. Jeśli do tej pory nie spotkałeś/aś się z pojęciem „rezyliencji”: jest to własna zdolność do stawiania czoła trudnościom w życiu z psychiczną odpornością. Dobra wiadomość jest taka, że siły mentalnej możesz nauczyć się w dowolnym momencie i w każdym wieku. Możesz nad nią pracować i trenować swoją siłę mentalną.

Jak zyskać (więcej) siły mentalnej?

Tak samo jak trenujesz ze sztangą czy odważnikiem kettlebell, możesz też wykonywać ćwiczenia i zdobywać wiedzę z zakresu „siły mentalnej”. Działa to jednak również w drugą stronę: sport i ćwiczenia treningowe sprawiają, że stajesz się sprawniejszy, Twoja postawa ciała staje się bardziej wyprostowana, do krwi i komórek trafia więcej tlenu, co z kolei umożliwia tworzenie nowych połączeń synaptycznych. Być może tego nie zauważasz, ale dzięki dobremu i wymagającemu treningowi zyskujesz też większą pewność siebie. Chętniej podejmujesz wyzwania. Dzięki temu przechodzisz na kolejny poziom treningowy, aby osiągnąć jeszcze więcej. W pewnym momencie dochodzisz jednak do plateau. Postępy stagnują, kolejne sukcesy treningowe nie są na razie widoczne. Jeśli chcesz rywalizować w zawodach, siła mentalna jest kluczowym czynnikiem. Zawodów nie wygrywa ten, kto jest silniejszy (fizycznie), ale ten, kto jest silniejszy psychicznie. Zachowujesz spokój w krytycznej sytuacji, pozostajesz skoncentrowany i wykazujesz się silną wolą, by nadal dawać z siebie wszystko.

Wyznaczaj sobie cele, tak konkretne i jasne, jak to tylko możliwe. Nie mów sobie przy okazji w wieczór sylwestrowy: Od jutra naprawdę będę uprawiać więcej sportu. Szansa na to, że kilka tygodni po Nowym Roku znowu odpuścisz i w końcu przestaniesz, jest bardzo duża. Twój cel musi zakorzenić się w Twojej podświadomości, tylko wtedy w nim wytrwasz. Zapisuj swoje cele – każdego dnia. Co chcesz dzisiaj osiągnąć na treningu? Bądź konkretny i naprawdę napisz to długopisem na kartce. Innymi metodami na budowanie siły psychicznej mogą być pewne rytuały, takie jak małe poranne rutyny medytacyjne, w których bardzo konkretnie wyobrażasz sobie swoje cele. MYŚL i wizualizuj najpierw przebieg ruchu w swojej głowie do najmniejszego szczegółu. Dzięki tym stałym powtórzeniom Twój mózg zostanie wytrenowany, aby wykonywać ten przećwiczony już niezliczoną ilość razy ruch dokładnie tak samo raz za razem, gdy przyjdzie na to czas. Wyobraź sobie dokładnie, jak to jest osiągnąć swój cel.

Kolejnym narzędziem jest na przykład Visionboard (tablica marzeń). Wytnij inspirujące cytaty z gazety, przyklej zdjęcie swojego wzoru treningowego, zbieraj po prostu małe fragmenty wizji, które każdego dnia i przy każdym spojrzeniu przypomną Ci, dokąd zmierzasz i co chcesz osiągnąć. Możesz to zrobić na ogromnej kartce, którą powiesisz na ścianie za sobą. Albo na tablicy magnetycznej z magnesami. A może masz jeszcze gdzieś tablicę korkową, na której przypniesz szpilkami te motywacyjne i afirmujące wycinki. Istnieją audiobooki i poradniki, w których eksperci szczegółowo zajmują się tematem „Siły mentalnej”.

To wszystko to żaden hokus-pokus, lecz zostało potwierdzone w licznych badaniach i pracach naukowych. Jesteś tym, o czym myślisz. Nie oznacza to wcale, że musisz myśleć wyłącznie pozytywnie. Nikt nie jest w stanie tego dokonać. Ale możesz zacząć przekształcać negatywne myśli w pozytywne. Te pozytywne myśli i postawy żywią się powtórzeniami: im częściej i intensywniej o nich myślisz, tym mocniej będą działać i wzmacniać Twoją podświadomość – kierując Cię ku pozytywnej sile mentalnej.

Co daje większa siła mentalna?

Całkiem sporo: Siła psychiczna pozwala Ci nie tylko osiągać większe cele sportowe, ale sprawia również, że jesteś bardziej odporny na nagle pojawiające się trudności. Większa siła mentalna może przynieść następujące efekty:

• Wzmacnia się kontrola emocji.

• Rozwijasz większą wytrwałość.

• Możesz lepiej skupić się i skoncentrować na celu.

• Poprawia się Twoja umiejętność planowania i wyznaczania celów.

• Rozwijasz większą zdolność do pokonywania własnych słabości.

Szczególnie ten ostatni punkt uważam za fascynujący. Z ewolucyjnego punktu widzenia nasz organizm w obliczu przeszkody, która wydaje się początkowo nie do pokonania, jest w pierwszej kolejności nastawiony na ucieczkę. Odnalezienie właściwego podejścia i powiedzenie sobie: „A właśnie że osiągnę ten cel”, „Dam radę podnieść 5 kg więcej na sztandze”, „Osiągnę cel z nowym rekordem osobistym i będę o 1 minutę szybszy niż zwykle podczas biegu” – wszystkie takie cele stają się wtedy całkowicie osiągalne i realistyczne. I to wyłącznie dzięki sile Twoich myśli, Twojej woli oraz świadomemu zaprogramowaniu własnego mózgu.

Wskazówki, jak zyskać więcej siły mentalnej

• Wyznaczaj sobie konkretne i jasne cele i zapisuj je (kartka + długopis).

• Stwórz dla siebie plan treningowy.

• Wyobrażaj sobie sukces (jakkolwiek by nie wyglądał) raz za razem w swojej głowie – ze wszystkimi szczegółami. Powtarzaj to codziennie.

• Stwórz rytuały do wizualizacji swoich celów: może to być poranna medytacja lub pozytywne wiadomości na małych karteczkach.

• Wprowadź nawyki, aby utrzymać ciągłość działania.

• Wykorzystuj niepowodzenia i porażki, aby się z nich uczyć i przekształcać je w coś pozytywnego.

• Trenuj z partnerem treningowym – dzięki temu zawsze powstaje mała, motywująca rywalizacja.

• Trenuj swój mózg poprzez ciągłe powtarzanie pozytywnych myśli.

A jeśli Twój mózg próbuje powstrzymać Cię przed treningiem lub wyjściem do siłowni poprzez demotywację, być może dobrym krokiem byłoby rozważenie zakupu rowerów stacjonarnych i innego sprzętu fitness do domu. Wtedy masz pełną swobodę w wyborze swojego treningu, możesz wraz z trenerem ułożyć plan treningowy do domu i konsekwentnie go realizować. Całkowicie niezależnie od czasu dojazdu, godzin pracy i wszystkiego innego, co lubi stawać na drodze (motywacji).