Ponieważ populacja na świecie nadal rośnie, a zasoby stają się coraz bardziej ograniczone, naukowcy i dietetycy poszukują alternatywnych źródeł białka. Obiecującą opcją są owady, które w porównaniu z tradycyjnymi białkami zwierzęcymi, takimi jak mięso i ryby, oferują szereg korzyści zdrowotnych i ekologicznych. Spożywanie owadów może na początku brzmieć dla Ciebie jak wyzwanie z programu przetrwania, ale w Europie zyskało już popularność, ponieważ kraje takie jak Niemcy zezwalają na stosowanie niektórych gatunków owadów jako żywności. Poniżej dowiesz się, dlaczego eksperci uważają, że owady mogą być źródłem białka przyszłości.
Potencjał owadów jako zrównoważonego źródła białka
Owady są już od dawna podstawowym pożywieniem w wielu częściach świata, takich jak Azja, Afryka czy Ameryka Łacińska, ale coraz częściej reklamuje się je jako zrównoważone źródło białka na przyszłość. Dla około dwóch miliardów ludzi owady stanowią część codziennej diety – to wcale nie tak mało. Dzięki wysokiej zawartości niezbędnych składników odżywczych oraz niskiemu wpływowi na środowisko owady oferują liczne zalety w porównaniu z tradycyjnym białkiem zwierzęcym, takim jak wołowina czy drób. W Niemczech można obecnie stosować niektóre gatunki owadów w żywności.
Jakie owady można spożywać w Niemczech?
W UE oficjalnie dopuszczono dotychczas cztery gatunki owadów jako żywność (stan na kwiecień 2023 r.):
-
Mącznik młynarek (Tenebrio molitor), od czerwca 2021 r.
-
Szarańcza wędrowna (Locusta migratoria), od listopada 2021 r.
-
Świerszcz domowy (Acheta domesticus), od lutego 2022 r. lub stycznia 2023 r.
-
Pleśniakowiec lśniący / larwa Alphitobius diaperinus, od stycznia 2023 r.
Niektórzy eksperci uważają za prawdopodobne, że w przyszłości zatwierdzone zostaną kolejne gatunki owadów, ponieważ stanowią one wartościowe źródło białka, które można wszechstronnie wykorzystać w produkcji żywności. Żaden z tych gatunków owadów nie jest tu oferowany jako produkt świeży lub żywy. W zależności od gatunku mogą być oferowane i przetwarzane w postaci zmielonej jako mączka z owadów, mrożone, suszone lub w formie pasty. W Niemczech mogą być dodawane między innymi do makaronów, chipsów lub chleba – ale tylko z odpowiednim oznakowaniem. Bez obaw: jeśli składniki pochodzące z owadów zostaną dodane do innego produktu spożywczego, musi to być jednoznacznie zadeklarowane na liście składników. Należy przy tym podać zarówno łacińską, jak i niemiecką nazwę owada, jego formę (proszek, pasta itp.) oraz ewentualną informację o alergenach.
Czy owady jako źródło pożywienia są bardziej zrównoważone?
Na to pytanie można odpowiedzieć twierdząco. Ogólnie rzecz biorąc, owady są bardziej zrównoważone niż na przykład mięso zwierząt hodowlanych, ponieważ wymagają mniej wody oraz innych cennych zasobów i emitują mniej CO2 niż tradycyjna hodowla. Ponadto stanowią źródło białka o niskiej zawartości cholesterolu, co czyni je zdrowym wyborem do spożycia przez ludzi. Owady mogłyby w ten sposób odegrać ważną rolę w wyżywieniu rosnącej populacji światowej i wspierać zrównoważoną przyszłość.
Zalety diety opartej na owadach w porównaniu z tradycyjnymi źródłami białka
Owady jako źródło białka mają liczne zalety w porównaniu z tradycyjnymi źródłami białka, takimi jak wołowina czy drób. Owady…
-
są bogate w niezbędne składniki odżywcze, takie jak białka, witaminy i minerały
-
zawierają wartościowe nienasycone kwasy tłuszczowe
-
w porównaniu z konwencjonalną hodowlą zwierząt wytwarzają mniej gazów cieplarnianych oraz wymagają mniej wody i paszy, co prowadzi do mniejszego obciążenia środowiska
-
są znacznie bardziej opłacalnym źródłem białka, ponieważ rosną szybciej i wymagają mniej miejsca niż tradycyjna hodowla zwierząt
-
Choć spożywanie owadów może być dla niektórych osób niezwyczajne, stanowią one zdrowy i zrównoważony produkt spożywczy, który może przyczynić się do lepszej przyszłości ludzkości.
Wady owadów jako źródła białka
Jeśli zastanawiasz się, co przemawia przeciwko spożywaniu owadów, jako pierwsze należy zapewne wymienić to, że w krajach zachodnich, takich jak Niemcy, akceptacja dla tego typu diety jest wciąż bardzo niska. Ponadto jest jasne, że dla wegetarian i wegan ten rodzaj nowej żywności nie wchodzi w grę. Inne potencjalne wady to:
-
potencjał alergogenny owadów jako żywności jest jak dotąd bardzo mało zbadany
-
owady również muszą zostać poddane dalszej obróbce, aby mogły trafić na rynek, co także wymaga energii
-
hodowla owadów w zakładach jako źródło pożywienia mogłaby być również uznana za hodowlę przemysłową
-
wiele owadów posiada również receptory bólu, przez co powszechne metody uśmiercania (zamrażanie, gotowanie na parze/gotowanie) mogą być trudne do zaakceptowania
-
większość owadów jadalnych jest hodowana osobno w specjalnie do tego przeznaczonych zakładach produkcyjnych. Mimo to rocznie około 2 trylionów owadów jest łapanych w stanie dzikim i przetwarzanych na żywność. Nie przyczynia się to do zminimalizowania globalnego wymierania owadów.
-
Insekty również wymagają paszy, co z kolei wiąże się z procesami produkcyjnymi, transportem itp.
-
Z punktu widzenia ochrony środowiska roślinne alternatywy dla mięsa są również bardziej preferowane niż alternatywa w postaci jadalnych insektów.
-
Głównym powodem, dla którego zwłaszcza w Niemczech wciąż brakuje akceptacji dla insektów jako źródła pożywienia, jest po prostu bariera obrzydzenia. Spożywanie insektów uważane jest tu za wyjątkowo niezwykłe i istnieje niewielka gotowość do wypróbowania tej alternatywy. (Źródło)
Podsumowanie: Tak, jadalne insekty jako źródło białka są udowodnienie bardziej zrównoważone i przyjazne dla klimatu niż spożywanie mięsa wołowego, wieprzowego czy drobiowego. Niemniej jednak, zwłaszcza w Niemczech, wciąż przeważają sceptyczne zastrzeżenia oraz po prostu kulturowa i etyczna niechęć do insektów jako żywności. Lepszą alternatywą nadal pozostają roślinne źródła białka z roślin strączkowych, soi oraz innych białek roślinnych.
