Jak bardzo fitness pomaga w walce z wypaleniem zawodowym?
Wypalenie zawodowe stało się już niemal chorobą cywilizacyjną. Każdy zna kogoś, kto zmagał się z wypaleniem. Albo sam tego doświadczył. W dzisiejszym artykule przyjrzymy się tej kwestii bliżej, ze szczególnym uwzględnieniem związku między sportem lub treningiem fitness a wypaleniem.
Czym jest wypalenie zawodowe?
Wypalenie, czyli uczucie całkowitego „wypalenia się”, to naprawdę podstępna sprawa. Najgorsze jest to, że tak naprawdę tego nie zauważasz. A przynajmniej nie na początku. Choroba powoli zakrada się do Twojego życia. Często, naprawdę bardzo często, pierwotną przyczyną jest zbyt wysoki poziom stresu w pracy utrzymujący się przez dłuższy czas. Ale dotyka to również matki, która opiekuje się jednym lub kilkorgiem dzieci, prowadzi dom, musi jakoś pogodzić pracę na pół etatu, a dodatkowo wspierać rodzica opiekuńczo lub w inny sposób: to wszystko niesamowicie wyczerpuje zapasy energii. Starasz się pogodzić wszystko, ale coraz bardziej zatracasz się w tysiącach spraw do załatwienia. W rezultacie coraz menos dbasz o siebie. Może nieświadomie, a może z pełną świadomością. Odwołujesz trening lub cotygodniowe wyjście do sauny, rezygnujesz z wieczoru w kinie z przyjaciółką. Zbyt zmęczony, zbyt wykończony – w pewnym momencie nie potrafisz się już do niczego zmusić. Całkowicie brakuje Ci początkowej energii, by zacząć cokolwiek robić. Nie tylko to, co trzeba zrobić, ale także to, co robi Ci dobrze, odwraca uwagę, daje nową siłę. Wszystko jest niesamowicie trudne, harujesz przy zadaniach w pracy lub w domu. Czujesz się przy tym jak w kołowrotku: uznanie w pracy za ogromny wkład, jaki od miesięcy lub wręcz lat wkładasz w projekt? Brak. Przestrzeń w domu, by w końcu złapać oddech? Równie brak. A przynajmniej takie jest subiektywne odczucie. Ten czynnik czasu i jego postrzeganie odgrywają ważną rolę. Do tego dochodzi uczucie całkowitej pustki. Wszystko przychodzi Ci z ogromnym trudem, jakby ktoś przyвязаł Ci do nóg 1000-kilogramowy łańcuch i nie możesz ruszyć się z miejsca. Siły, by ruszyć się z tego miejsca lub chociaż spróbować, już dawno nie masz. „Nie mam czasu na kino.” „Jestem zbyt wykończony, przepraszam.” Typowe zdania – witamy w wypaleniu. Istnieje naprawdę wiele fizycznych i psychicznych objawów wypalenia. Zbyt wiele, by wymienić je tu wszystkie.
Co można zrobić przeciwko wypaleniu? Czy sport pomaga na wypalenie?
Przede wszystkim: idealną sytuacją byłoby nie dopuścić w ogóle do tego, by ze stanu „zwykłego” stresu przejść w stan całkowitego i trwałego wyczerpania, a tym samym wypalenia. Aby to zrobić, trzeba to najpierw zauważyć – że jest się czymś więcej niż tylko trochę lub chwilowo zestresowanym. Sztuką jest, w tym momencie stresu, albo poszukać pomocy z zewnątrz, albo zdać sobie sprawę, że trzeba coś z tym zrobić, aby w konsekwencji nie skończyć z wypaleniem. Gdy znajdziesz się już w stanie całkowitej pustki, w którym samo wstanie z łóżka staje się ogromnym wysiłkiem, lub w którym objawy fizyczne, takie jak silne zaburzenia snu, zapalenie żołądka, nagła głuchota czy inne, są czymś więcej niż tylko wyraźnym sygnałem ostrzegawczym, naprawdę trudno jest wyjść z tego samemu. Skorzystaj więc z profesjonalnej pomocy, aby jak najlepiej poradzić sobie z wypaleniem i z tego wyjść. Sport i ogólnie ruch mogą już na etapie przed wypaleniem, ale także w trakcie samego wypalenia, przyczynić się do tego, że poczujemy się lepiej, odzyskamy nową odwagę i poprawi nam się humor. Jak to działa? Słowem kluczem są tu hormony. Podczas aktywności fizycznej uwalniane są neuroprzekaźniki i hormony, takie jak adrenalina, endorfina i serotonina, z których wszystkie mają działanie poprawiające nastrój. Badanie Uniwersytetu w Tel Awiwie z 2012 roku (Journal of Applied Psychology 2012) wykazało, że uczestnicy, którzy trenowali 240 minut tygodniowo, znacznie rzadziej cierpieli na depresję lub wypalenie.
Jaki sport lub jaki trening fitness pomaga na wypalenie?
Samo CO ma na początku drugorzędne znaczenie. Liczy się to, ŻE w ogóle zaczniesz się ruszać! Miałeś naprawdę stresujący dzień lub stresujący tydzień? Wyjdź do lasu albo, jeśli lubisz piesze wycieczki, wybierz się na dłuższą wyprawę po lasach i polach w swojej okolicy. Uwielbiasz bieganie i potrafisz się przy tym świetnie wyłączyć? Idź pobiegać. Dzięki jodze łatwo odzyskujesz spokój? Istnieje joga na wypalenie zawodowe lub specjalne zajęcia jogi przeciwko stresowi, depresji czy wyczerpaniu. Umawiaj się ze znajomymi na sport – bo spotkania do czegoś zobowiązują, trzeba się przecież zmotywować, skoro jest się umówionym, a druga osoba czeka. Nawet w czasach pandemii można to zrobić online: umów się ze swoim kumplem od sportu na wirtualne spotkanie, podczas którego obaj wspólnie zrealizujecie swój domowy plan treningowy. Uprawiaj ten sport, który sprawia Ci najwięcej przyjemności. Dla jednego bieganie to absolutne maksimum, inny ma dreszcze na samą myśl o bieganiu po lesie przez godzinę czy dwie. Pływanie, spacery po lesie lub marszbiegi oraz jazda na rowerze to popularne sporty na świeżym powietrzu. Jeśli jesteś bardziej typem „domatora”, który woli trenować w domu sam ze sobą, świetnym pomysłem będzie zakup dobrego roweru stacjonarnego , bieżni lub – jeśli masz wystarczająco dużo miejsca – wysokiej jakości wioślarza . Bardzo wiele bieżni ma obecnie na pokładzie multimedialne komputery fitness, które prowadzą Cię po trasach biegowych RealView, dając poczucie biegania po prawdziwej trasie na zewnątrz.
Aplikacje fitness można obecnie łączyć praktycznie wszędzie w standardzie, dzięki czemu w razie potrzeby możesz samodzielnie ułożyć swój plan treningowy. Indoor Cycles to również bardzo dobra opcja do treningu domowego, jeśli jesteś zapalonym rowerzystą i po prostu lubisz jazdę na rowerze. Dozwolone jest wszystko, co pobudza krążenie i wprowadza Cię w ruch, który sprawia Ci przyjemność. Może to być sesja treningu siłowego na domowym atlasie do ćwiczeń, sesja jogi na kursie online lub u zaufanego instruktora jogi. Mogą to być wędrówki na łonie natury, pływanie, jazda na rowerze czy cokolwiek innego. Na zewnątrz lub w pomieszczeniu, na własnym sprzęcie, w towarzystwie innych uczestników kursu lub na początku tylko dla siebie.
Podsumowując jeszcze raz:
-
Trening fitness i ruch/sport mogą być wspaniałym wsparciem w skutecznym zapobieganiu grożącemu wypaleniu
-
Jeśli potrzebujesz motywacji z zewnątrz, umawiaj się na sport z innymi
-
Wybierz dyscyplinę sportu, która sprawia Ci przyjemność, aby utrzymać jak największą regularność
-
Kup do treningu domowego dobre sprzęty sportowe, które sprawiają frajdę i gwarantują porządny trening bez frustracji
-
W razie potrzeby skorzystaj z profesjonalnej pomocy psychologa, który pomorze Ci wrócić do zdrowia
-
Świadomie wyznaczaj bloki czasowe przeznaczone tylko dla Ciebie: na Twój trening, Twoją relaksację, Twoje spotkanie towarzyskie
Grożącemu wypaleniu można całkiem dobrze zapobiec, jeśli w porę zauważy się lub dostanie ostrzeżenie z zewnątrz, że zmierza się prosto w jego stronę. Sam też przez to wszystko przeszedłem. Po fakcie zdecydowanie szybciej rozpoznaje się sygnały ostrzegawcze i szybciej samemu zaleca sobie przerwę, bo wie się, że jest ona absolutnie konieczna, by zapobiec najgorszemu.
Życzę Ci wiele zabawy przy układaniu swojego programu sportowego i podczas treningów. Wszystkiego dobrego!
