Bóle głowy – przyczyny i wskazówki

Ból głowy – co warto wiedzieć

Gdy w głowie kłuje, pulsuje lub cicho wierci, ból głowy staje się problemem numer jeden. Bóle głowy mogą przybierać bardzo różne formy i nasilenie. Z niektórymi rodzajami można walczyć jedynie we współpracy z lekarzem i przy wsparciu farmakologicznym. Przy innych, łagodniejszych postaciach pomocne mogą być proste sposoby, które możesz stosować samodzielnie.

Jakie są rodzaje bólów głowy?

Odpowiedź na to pytanie wcale nie jest prosta, ponieważ istnieje wyjątkowo wiele rodzajów bólów głowy. Około 60 procent mieszkańców Niemiec cierpi od czasu do czasu na ból głowy. Sprawia to, że obok bólów pleców jest to jedna z najczęstszych dolegliwości. Istnieją tuziny rodzajów bólów głowy, a objawy i umiejscowienie bólu są odpowiednio zróżnicowane. W bardzo dużym skrócie rozróżniamy pierwotne i wtórne bóle głowy.

Pierwotne bóle głowy to wszystkie te bóle, w przypadku których żadna choroba organiczna nie jest (współ)przyczyną bólu głowy. Należą do nich powszechne napięciowe bóle głowy, wyjątkowo uciążliwa dla wielu migrena oraz rzadziej występujący klasterowy ból głowy. Znacznie rzadziej pojawiają się wtórne bóle głowy, których przyczyny leżą w istniejącej wcześniej chorobie. W przypadku wtórnych bólów głowy w centrum uwagi musi oczywiście znajdować się choroba podstawowa i jej leczenie, aby w konsekwencji opanować również ból głowy. W zależności od nasilenia dolegliwości, pierwotne bóle głowy o łagodnym natężeniu można całkiem dobrze leczyć we własnym zakresie. Jeśli jednak bóle głowy pojawiają się regularnie lub są silne, zdecydowanie zaleca się wizytę u lekarza w celu wyjaśnienia ich przyczyn. Równie istotne jest leczenie napadów migreny we współpracy z lekarzem i w razie potrzeby przy użyciu farmakoterapii.

Przyczyny napięciowych bólów głowy

Gdy mówimy o łagodnych lub umiarkowanych napięciowych bólach głowy, można zidentyfikować kilka typowych przyczyn:

• Napięcia w okolicy barków i karku: brak ruchu, przeciągi, praca przed ekranem oraz nieprawidłowe lub nadmierne obciążenia często prowadzą do napięcia mięśni barków i karku. W przypadku napięć pomocne może być ciepło w postaci ciepłego termoforu, łagodne środki przeciwbólowe lub techniki relaksacyjne, takie jak joga.

• Odwodnienie: klasyka. Pracujemy godzinami i zapominamy o odpowiednim nawodnieniu. W tym przypadku regularne picie wody może szybko pomóc lub wręcz zapobiec powstaniu napięciowego bólu głowy.

• Stres: może być również przyczyną ataków bólu głowy. Jedynym rozwiązaniem jest zredukowanie stresu w życiu i stosowanie technik relaksacyjnych, takich jak PMR (progresywna relaksacja mięśni Jacobsona), łagodna joga lub trening autogenny jako przeciwwagi.

• Aktualne warunki pogodowe i nagłe zmiany temperatury: wrażliwość na pogodę również może być przyczyną nagłych bólów głowy.

Jak mogę dbać o siebie na co dzień?

Gdy ból już się pojawi i pulsuje za skroniami lub w innym miejscu głowy, możesz oczywiście sięgnąć po popularne środki przeciwbólowe bez recepty, aby uśmierzyć pulsujący ból. Niemieckie Towarzystwo Badań nad Migreną i Bólami Głowy w przypadku napięciowych bólów głowy zaleca między innymi dyklofenak, ibuprofen lub kwas acetylosalicylowy (to substancja czynna zawarta w aspirynie). Połączenie 400 mg ibuprofenu z 100 mg kofeiny według najnowszych badań działa jeszcze szybciej i jest z reguły dobrze tolerowane przez organizm.

Jeszcze lepiej jest jednak w ogóle nie dopuścić do powstania bólu głowy. W tym celu pomocne może być prowadzenie przez dłuższy czas tzw. „dzienniczka bólów głowy”: Kiedy dokładnie pojawia się atak bólu? Jak się w tym czasie odżywiasz? Jaka była pogoda? Czy przed atakiem bólu towarzyszył Ci wyjątkowo duży stres? Zapisywanie tych obserwacji pomaga dostrzec pewne zależności.

Ponadto istnieje kilka dobrych wskazówek, jak w ogóle nie wpaść w pułapkę bólu głowy:

1. Unikaj stresu! Staraj się aktywnie przeciwdziałać nadchodzącemu stresowi za pomocą technik relaksacyjnych. Regularne medytowanie, joga, tai chi czy trening autogenny pomagają utrzymać niższy poziom stresu, rozluźnić mięśnie i w ten sposób uniknąć bólów głowy wywołanych stresem.

2. Pij wystarczająco dużo! Najlepiej wodę lub niesłodzone herbatki ziołowe. Szczególnie starsze osoby często piją za mało. Ale również w pracy często zapominamy o nawadnianiu. Zawsze stawiaj szklankę wody na biurku lub pobierz aplikację, która będzie Ci regularnie przypominać o piciu (tak, coś takiego istnieje!).

3. Odżywiaj się zdrowo i różnorodnie!

4. Śpij wystarczająco długo!

Sport wytrzymałościowy dla lepszego samopoczucia

Również sport wytrzymałościowy może przyczynić się do lepszego samopoczucia. Wychodź regularnie na świeże powietrze i zrób spacer wokół kwartału podczas przerwy obiadowej. Jedź do biura rowerem lub, jeśli jesteś fanem biegania, idź po pracy pobiegać. Dbiej o odpowiednią ilość świeżego powietrza w domu lub w biurze – regularne, intensywne wietrzenie dostarcza do pomieszczenia nową porcję tlenu i usuwa zużyte powietrze.

Kolejnym ważnym plusem regularnych treningów (czy to jazda na rowerze na zewnątrz lub w domu na ergometrze rowerowym, bieganie w parku lub na bieżni, czy też sesja treningu na orbitreku lub funkcjonalnego) jest to, że automatycznie rozruszasz mięśnie karku i barków. To rozluźnia tamtejsze mięśnie po długim dniu pracy przed ekranem. Ponadto trening zapewnia potem przyjemne zmęczenie ułatwiające zasypianie.

Co mogę zrobić w przypadku ostrego bólu głowy?

Oprócz łagodnych leków przeciwbólowych istnieje szereg alternatywnych domowych sposobów, które również mogą zapewnić odprężenie. Możesz też wypróbować następujące metody:

• W przypadku napiętego karku często pomaga poduszka rozgrzewająca na okolice barków i karku, która może pomóc rozluźnić tamtejsze mięśnie.

• Chłodzący kompres na czoło może pomóc, ponieważ odprowadza ciepło. Chłodzące okłady na łydki mogą być przyjemne w szczególności przy przeziębieniu.

• Picie kawy lub herbaty: filiżanka espresso lub herbata imbirowa poprawiają krążenie krwi i mogą w ten sposób złagodzić ból głowy.

• Olejki eteryczne: babcia z pewnością miała taką buteleczkę w szafce łazienkowej, ale i dziś wiele osób ma w domu olejek z mięty pieprzowej lub drzewa herbacianego. Kilka kropel na skroniach lub przy linii włosów z boku może złagodzić ból głowy. Pomocny może być również olejek lawendowy i rozmarynowy. Pamiętaj tylko, aby olejki eteryczne nigdy nie dostały się do oczu ani na błony śluzowe!

Ogólna zasada brzmi: nie czekaj zbyt długo – gdy ból głowy rozwinie się w pełni i pulsuje pod czaszką, zazwyczaj pomaga już tylko szybkie przyjęcie tabletki przeciwbólowej. A jeśli bóle głowy są bardzo silne, pojawiają się nagle lub mają charakter przewlekły, zawsze wskazana jest wizyta u lekarza, a w przypadku bardzo ostrych dolegliwości – wręcz na SOR-ze. Może za tym stać nagłe schorzenie, którego absolutnie nie wolno lekceważyć.

Lekkie, sporadyczne napięciowe bóle głowy, które często wynikają ze stresu lub napięcia mięśniowego, mogą natomiast pozytywnie reagować na działania profilaktyczne, takie jak sport, metody relaksacyjne, zdrową dietę, odpowiednią ilość snu i nawodnienie.