To warzywo często wciąż niedoceniane, mimo że oferuje bogactwo odmian oraz znaczną ilość wartościowych składników odżywczych: kapusta. To zimowe warzywo zachwyca nas zazwyczaj głębokimi odcieniami zieleni i jest dostępne w wielu odmianach: jarmuż, kapusta stożkowa, kapusta włoska, brukselka i kalafior to tylko niektóre gatunki, które mogą wzbogacić naszą dietę zimą o sezonowe warzywa. Niektóre odmiany są dostępne nawet przez cały rok. Czas poświęcić uwagę temu wspaniałemu i wszechstronnemu warzywu.
Najpopularniejsze i najzdrowsze odmiany kapusty
Przez długi czas lekceważona jako jedzenie dla ubogich, kapusta w ostatnich latach znowu zyskuje na popularności. Szczególnie jarmuż (po angielsku: kale) jest w Ameryce chętnie uważany za superfood i stanowi popularny składnik zielonych smoothie. Ale czy to prawda, czy szum wokół kapusty jest przesadzony? Przyjrzyjmy się, jakie wartościowe składniki odżywcze kryją w sobie niektóre z najpopularniejszych odmian kapusty:
-
Jarmuż
To mrozoodporne warzywo zawiera prawie wszystkie witaminy z grupy B i kryje w sobie więcej witaminy C niż jakikolwiek inny rodzaj kapusty. Do tego znaczną ilość żelaza, witaminę K, ponad 45 różnych flawonoidów, liczne aminokwasy, magnez, wapń, sód oraz mnóstwo błonnika i wtórnych substancji roślinnych. A to nawet jeszcze nie wszystkie wartościowe składniki. Więc tak, można powiedzieć, że jarmuż naprawdę dostarcza organizmowi wiele dobrego. Można go tradycyjnie przygotować jako danie jednogarnkowe. Jednak swoje najlepsze działanie rozwija na surowo: w zielonym smoothie lub jako składnik sałatki przynosi na talerz największą gęstość odżywczą.
-
Brukselka
Jedni ją uwielbiają, inni w ogóle nie chcą jej widzieć na talerzu: brukselka ze względu na swój intensywny smak po prostu nie każdemu przypada do gustu. A jest przy tym niezwykle zdrowa. Rywalizuje z jarmużem o tytuł najbardziej bogatego w witaminę C warzywa zimowego. Ponadto zawiera tak wartościowe składniki odżywcze, jak duże ilości białka roślinnego, witaminy z grupy B i liczne minerały. Nadal nie jest to moje ulubione warzywo, ale znalazłem sposób przygotowania, który naprawdę lubię: po ugotowaniu brukselki (tylko krótko, nie za miękko) przekrawam każdą główkę na pół i podsmażam połówki na patelni na maśle z dużą ilością plastrów czosnku. Posypuję parmezanem i pozwalam mu się lekko rozpuścić, doprawiam solą i pieprzem. Wyśmienite.
-
Kapusta włoska
Prawdopodobnie matka wszystkich odmian kapusty. Kapusta włoska to to, co każdy rozumie pod pojęciem klasycznej kapusty. Podobnie jak jej krewniacy, jest pełna wartościowych składników, takich jak witamina C, witamina E, potas oraz stosunkowo dużo kwasu foliowego. Czas więc na gołąbki lub danie jednogarnkowe z kapusty włoskiej!
-
Kapusta biała i kapusta stożkowa
Kapusta biała i jej mniejsza, nieco delikatniejsza w smaku siostra, kapusta stożkowa, to popularne odmiany używane do tradycyjnej niemieckiej kapusty kiszonej oraz amerykańskiego colesława. To właśnie fermentacja sprawia, że biała kapusta jest znacznie łatwiej strawna i jeszcze zdrowsza. Biała kapusta jest również pełna witaminy C, a ponadto w jej okrągłej główce kryje się mnóstwo witaminy K, potasu, selenu i magnezu. Przygotowana jako surówka z kapusty, irlandzki gulasz Irish Stew z jagnięciną czy rosyjski barszcz, jest niezwykle wszechstronnym warzywem zimowym.
Zamrażanie, przetwarzanie i przechowywanie kapusty
Oprócz bogactwa wartościowych składników kapusta jest również wyjątkowo niskokaloryczna i można ją przechowywać przez kilka dni w chłodnym i suchym miejscu. Należy ją jednak szybko zużyć. Im krócej kapusta jest gotowana, tym więcej składników odżywczych zachowuje. Nie zostawiaj kupionej kapusty zbyt długo, ponieważ traci wtedy coraz więcej swoich cennych wartości. Możesz ją krótko zblanszować, a następnie zamrozić w porcjach, aby stopniowo zużywać ją później. W ten sposób wytrzyma kilka miesięcy w zamrażalniku. Ponadto poprzez fermentację możesz przerobić ją na trwałą kapustę kiszoną. Wymieszana z solą i przechowywana w słoiku z zamknięciem pałąkowym, cząsteczki cukru w kapuście przekształcają się dzięki bakteriom kwasu mlekowego w kwas mlekowy, nadając kapuście kiszonej charakterystyczny, kwaskowaty smak.
Lekkostrawne przygotowanie kapusty
Jednym z głównych powodów, dla których wiele osób obawia się kapusty, jest temat, którego chętnie się unika. Tymczasem wysoka zawartość witaminy C, wszystkie pozostałe minerały i mikroelementy, a także zawarte we wszystkich odmianach kapusty olejki gorczycowe przemawiają wyłącznie za jej częstym spożywaniem. Jednak ze względu na to, że kapusta zawiera trudnostrawny błonnik, u niektórych osób po jej zjedzeniu pojawia się nieprzyjemny skutek uboczny w postaci wzdęć. Ponieważ kapusty nie należy też gotować w nieskończoność – inaczej utraciłaby wiele cennych składników – należy radzić sobie z tą nieprzyjemną dolegliwością w inny sposób. Dodanie do wody podczas gotowania kminku, kardamonu, imbiru lub kolendry sprawia, że kapusta staje się znacznie lżej strawna. Osoby, które nie lubią kminku, mogą umieścić ziarenka w zaparzaczu do herbaty i wyjąć je przed spożyciem. Można również złagodzić charakterystyczny, intensywny zapach kapusty podczas gotowania: odrobina octu, kilka plastrów cytryny lub liść laurowy dodane do wody pomogą zmniejszyć ostry zapach.
Inne zastosowania kapusty
Kapusta ma pozytywne działanie nie tylko jako składnik potraw. Jej liście można stosować również zewnętrznie w postaci okładów. Okład z kapusty, dzięki zawartym w niej olejkom gorczycowym i flawonoidom, od stuleci jest znanym domowym sposobem na bóle stawów. Jej składniki uważane są za łagodzące ból i zmniejszające obrzęki. W dawnych wiekach, w czasach żeglarzy, kiszona kapusta była ponadto jednym z niewielu produktów spożywczych o długim okresie przydatności do spożycia i dzięki wysokiej zawartości witaminy C stanowiła ważną broń przeciwko wrogowi każdego żeglarza – szkorbutowi. Jak widzisz, kapusta to wyjątkowo zdrowe jedzenie. Nie bój się po nią sięgać i wypróbuj różne odmiany kapusty oraz przepisy. Zobaczysz, że wzbogaci Twój jadłospis w zimie.
